BELDURRETIK ESPERANTZARA Natxo de Vicente

Natxo de Vicente.. Mundukideko kooperantea Rio Grande do Sul-en, Brasil.

Azken hilabete honetarako buruz idatzitako ideia, oroitzapen eta pentsamendu guztietatik, inork ez du azken egunetan gertaturikoa imajinatzen. 9. hilabetearen bloga bertan behera utzi dut, eta tarte hau testu argienetako baterako baliatzen dut. William Ospinaren artikulu osoa eransten dut. Williamek zioen bere etxean ez zegoela libururik, baina inoiz ez ziren falta izan kantuak.

“Ipuinetan bakarrik gertatzen diren gauzak dirudite. Etxean nahitaez geratu behar izatea, seme-alabekin txandakatzea, urrutitik lan egitea, behar-beharrezkoa dena besterik ez kontsumitzea,

Gauza oinarrizkoenak erreserbatzea, aire garbia arnastu nahi izatea, pilaketak saihestea, kontaktuen beldur izatea. Bat-batean eskolak ixtea, merkataritza ixtea, ikuskizunak bertan behera uztea, fabrikak geldiaraztea. Une batetik bestera ekonomiak hondoratu egiten direla, txanponak kolapsatu egiten direla, garraioak eten egiten direla, zer esaten digu Lurrak honekin guztiarekin?

Azken pandemia handia aurkeztu zenean, 1918ko Espainiako gripearena, ez zitzaion modu berean sentitu. Planetako izate bat zen, baina tokiko izate bat bezala bizi behar zen nonahi. Orain, lehen aldiz, planeta osoan gauza bera gertatzen ari zaigula sentitzen dugu. Gizarte ultraeskuindar eta ultraglobalizatu honek gizateria osoaren jakin-mina, beldurra eta hauskortasuna partekatzeko esperientzia berri hori eskaintzen digu, espezie gisa jokarazten digu.

Bitxia da lehen aldiz sentitzea (lehen desberdina izan zelako, eta beste batzuek bizi izan zutelako) zibilizazioaren ehuna hunkitu egiten dela, eta bazilea dirudi. Hegaztien hegaldietan, naturaren gertaeretan eta historiaren tragedietan seinaleak deszifratzen zituzten orakulu zahar horien oroitzapena ia iristen zaigu. Ezerk ez dirudi nekeza, ezta hodeien formak ere, eta azkenean agerian geratzen da zein lotuta gauden, zein modu harrigarrian dagoen mundu hau. Orduan gutako bakoitzak bere buruari galdetzen dio zein den mezua.

Dagoeneko asko garela? Animaliak irenstea kaltegarria dela? Munduko ahalegin gehienak baboak direla? Moteltasuna eta bakardadea hobe direla? Hiriak, muga zibilizatu batzuetatik haratago, akats eta tranpa direla? Bizi garen eredu ekonomikoa desberdina eta bidegabea izateaz gain, absurdoa eta harrigarriro hauskorra dela? Korporazioak gizakien erraztasun berarekin eror daitezkeela? Boterea deitzen duguna historiaren haizeari belar izpi bat dela? Rikardo, azkenean, bere erresuma zaldi batengatik aldatzeko prest zegoenez, bada une bat gure aberastasun guztiak biriketako aire puru pixka batengatik, eztarriko ur zurrupada batengatik aldatuko genituela?

Dena hegazkinik gabe bizi gaitezkeela gogoraraztera dator, baina ez oxigenorik gabe. Bizitzaren eta munduaren alde lan gehien egiten dutenak ez direla gobernuak, zuhaitzak baizik. Zoriona osasuna dela, Schopenhauerrek nahi zuen bezala. Latindar batek esan zuen bezala, erlijioa ez dela belaunikatzea, otoitz egitea eta erregutu, baizik eta dena arima lasai batez begiratzea.

Gizakiok gau eta egun lan egiten badugu bizitza arrarotzeko, airea intoxikatzeko, gainerako bizidunak zokoratzeko, naturaren erritmoak aldatzeko, oreka suntsitzeko, munduak jakintza zaharragoa duela, osatzen diren klimen sistema bat, hondatzen diren haizeena, hondamen konpentsatzaileena, nahitaezko isiluneena, derrigorrezko isiltasunena, armadena.

 Mendeetan zehar gure ezagutza geureganatu, gure talentua balioetsi, gure ausardia gurtu, gure indarra gurtu ondoren, heldu da ordua gure hauskortasuna haztatzea, gure harridura estimatzea, gure beldurra errespetatzea ere tokatzen zaiguna.

Bada zerbait poetikoa ere beldurrean: indarraren mugak erakusten dizkigu, ausardiaren norainokoa, gure merituen benetako balioa. Itsasoak bezala, badaki esaten non dagoen gainditzen gaituen zerbait. Larritasuna bezala, erakusten digu zein botere dauden gure gainean. Heriotzak bezala eta gorputzak berak bezala, esaten digu zein agindu ezin dugun bortxatu, zer ez dagoen baimenduta, zein muga den sakratua. Eta ez du admonizio, diskurtso edo mehatxuz egiten, baizik eta hitzik gabeko lengoaia batekin, eraginkorra eta sotila, orakulu bat bezala, “Errukirik eta haserrerik gabe” obratzen duena, poeta batek esan zuen bezala, eta argitsua eta zurruna dena, sugar bat bezala.

Baina beldurra munduaren mehatxuen aurrean erreakzio bat bada, larritasuna buru eta irudimenaren mehatxuen aurrean erreakzio bat da. Munduaren misterioa agerian uzten du, oroimena eta haren mamuak pizten ditu, ikusezinaren eraginkortasuna erakusten du, ezezagunaren boterea.

Suntsitzen ez gaituenak indartsuago egiten omen gaitu. Hondamendiaren hur-hurreko horrek magia aziagazko ukitu bat ere jartzen du kontrolatua zirudienean, haluzinazio-zapore bat egunetan, eromen-bolada bat askatzen du ezarritako guztiaren gainetik, Jainkoaren distira munduaren prosan. Eta alarma eta arrisku hauetatik zerbait ikasteko dagoela sentitzen dugu. Irmoena dena astintzen bada, dena alda daitekeela irakasten digute, eta ez halabeharrez txarrerako. Ekaitzak dena dardar egiten badu, gu ere ekaitza izan gaitezkeela. Eta ekaitzen bihotzean ere egon daitekeela, Chestertonek zioen bezala, ez amorru bat, sentimendu eta ideia bat baizik.

Pazientzia eta beldurraren etenaldi horretan, zentzu berria hartzen dute Hamleten gogoetek eta Don Kixoteren eldarnioek, Kristoren aholkuek eta Sokratesen galderek, Scheherezaderen ametsek eta Omar Kayamen horditasunak. Mundu nekatu eta gaixorik baldin badago, kraskatuko eta eroriko dena, mundu berri bat egon behar du, bere burua dastatu eta erronka egiten diguna.

Bat-batean Barba Jacobek bezala esan nahi dugu: “Emaidazu ardoa eta bete ditzagun oihuz mendiak!”. Esan nahi dugu, Nietzschek bezala: “Eta gutxienez behin dantza egin ez dugun egun guztietan geuretzat galtzea, eta guri faltsua irudituko litzaiguke gutxienez poz bat ekartzen ez duen egia oro”.”

MUNDUKIDEren sare sozialetan esandakoak

  • Mundukide en Mozambique
  • Mundukide en Mozambique
  • Cooperativistas de MONDRAGON en cooperación con Mundukide
  • Cooperativistas de MONDRAGON en cooperación con Mundukide

Notice: Undefined index: data in /home/mundukid/www/wp-content/plugins/enjoy-instagram-instagram-responsive-images-gallery-and-carousel/library/enjoyinstagram_shortcode_grid.php on line 14